18. Jahrhundert

Article on other languages:

Dialäkt: Züridütsch


S 18. Jahrhundert hät am 1. Januar 1701 aagfange und am 31. Dezember 1800 uufghört. Es zellt zur Epoche vo dr Neuzyt, gilt im Rahme vo dr europäische Gschicht als e Chrönung vo dr Uufklärig - mer redt au vo dr Zyt vo dr Spaatuufchlärig. Nachdem bereits sit dr Renaissance und vermehrt im 17. Jahrhundert Forscher und Denker wie de Galilei, Newton und Descartes Grundlage gschaffe händ, hät sich di neuzytlich Wüssenschaft wiiter entwicklet, hät dr Landwirtschaft und Warenproduktion (Manufaktur/ früehe Induschtrialismus) neui Impuls gääh, Ursprüng vo dr moderne Wirtschaftswüsseschaft sind erarbeitet worde - dur de Adam Smith z. B. In Begleitig vom Voltaire und Jean-Jacques Rousseau isch es au zum Uufblüehe vonere Philosophie vo dr Uufchlärig choo. Neui Projekt wie d Enzyklopädie (Denis Diderot u. a.) händ nebed rein sachliche Wüssenssammlige auch brisanti Inhalt unfasst, händ die spötere politische Revolutione vom Jahrhundert beiiflusst. In Düütschland isch es neuis Bewusstsii vom bürgerliche Mittelschtand z. B. i de Werch vom Gotthold Ephraim Lessing zum Uusdruck choo. Mit dr Uufklärung händ au d Vertreterinne vo dr Fraueemanzipation ihres Würkigsfeld erwiiteret (Mary Wollstonecraft u. a.).

Ereigniss / Entwicklige

Persönlichkeite

  • James Watt, schottische Erfinder
  • Johann Sebastian Bach, Komponischt
  • Canaletto, italienische Maler
  • James Cook, englische Entdecker
  • Denis Diderot, französische Schriftschteller und Philosoph
  • Leonhard Euler, schwiizer Mathematiker
  • Henry Fielding, englische Schriftschteller
  • Benjamin Franklin, amerikanische Erfinder und Diplomat
  • Friedrich II. von Preußen, König
  • Thomas Gainsborough, englische Maler
  • Johann Wolfgang von Goethe, Dichter, Naturwpüsseschaftler, Kunschttheoretiker und Staatsmaa
  • Oliver Goldsmith, englische Schriftschteller
  • Thomas Gray, englische Dichter
  • Joseph Haydn, Komponischt
  • William Hogarth, englische Maler
  • David Hume, schottische Philosoph
  • Thomas Jefferson, amerikanische Politiker
  • Immanuel Kant, düütsche Philosoph
  • Angelika Kauffmann, schwiizerischi Malerin
  • Katharina II. (gnännt: Katharina di Gross)
  • Gotthold Ephraim Lessing, düütsche Schriftsteller
  • Georg Christoph Lichtenberg, erschte düütsche Professor für Experimentalphysik, düütsche Aphorischt (Sudelbücher)
  • Michail Lomonossow, russische Universalglehrte
  • Moses Mendelssohn, düütsche Philosoph vo jüdischem Glaube
  • Anton Raphael Mengs, düütsche Maler
  • Wolfgang Amadeus Mozart, öschterrichische Komponischt
  • Isaac Newton, englische Physiker
  • Joshua Reynolds, englische Maler
  • Jean-Jacques Rousseau, französische Schriftschteller und Philosoph
  • Friedrich von Schiller, düütsche Dichter und Schriftsteller
  • Laurence Sterne, englische Schriftschteller
  • Alexander Wassiljewitsch Suworow, russische Feldmarschall
  • Jonathan Swift, irische Schriftschteller
  • Bertel Thorvaldsen, dänische Bildhauer
  • Giovanni Battista Tiepolo, italienische Maler
  • Alexander von Humboldt, düütsche Naturforscher
  • Voltaire, französische Schriftschteller und Philosoph
  • Johann Philipp Lorenz Withof, Dichter und Philosoph, Verfasser vo philosophische Lehrgedicht
  • Maria Theresia, Erzherzogin von Öschterriich, Königin vo Ungarn und Böhme
  • Christian Wolff, Universalglehrte, Philosoph, Jurischt und Mathematiker

Erfindige und Entdeckige

  • Cotton Gin vom Eli Whitney
  • Em John Harrison sy Chronometer löst s Längeproblem i dr Navigation vo dr Seefahrt
  • Verbessereti Dampfmaschine dur de Thomas Newcomen und James Watt
  • Dampfboot
  • Dampfwagen
  • Heißluftballon
  • Fallschirm
  • optische Telegraph
  • Blitzableiter
  • Chreissaagi
  • Steidruck / Lithographie
  • Impfig
  • Quecksilberthermometer
  • diversi Innovatione i dr Textilinduschtrie, u. a. programmierbari Webschtüehl


Dr Artikel basiert uf ´ra freie Ibersetzung vum Artikel „18. Jahrhundert“ us dr dytsche Wikipedia.
E Lischte mit de dörtige Autore kasch dörte aluege

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.